Skillsgericht werven = leren omgaan met variatie

Hand schrijft de woorden learning, knowledge, experience, skills ability, competence, training, growth
Hand schrijft de woorden learning, knowledge, experience, skills ability, competence, training, growth. Zaken om te letten bij werven van nieuwe personeelsleden.

Kijken naar skills en niet naar diploma’s, het is in opkomst. Zowel bij bedrijven als in het onderwijs. Mijn boek Skillsgericht werken in het beroepsonderwijs draagt bij aan die verandering in veel hogescholen en ROC’s. Maar wat moeten HR-medewerkers, managers en MKB’ers nu doen? Als het onderwijs verandert, moet je dan als bedrijf ook veranderen? Met die vraag ga ik de komende tijd aan de slag in mijn column. Deze keer: anders werven.

Het diploma geeft ons al decennia een vorm van zekerheid. Zo herinner ik me een citaat van toenmalig voorzitter van de hbo-raad Thom de Graaf. Ik hoorde het in een gesprek tussen Paul Rosenmöller (VO-raad) en hem op Radio1 zo’n jaar of 10 geleden. De discussie ging toen over het maatwerkdiploma.

Waar de VO-raad en de minister wilden kijken of leerlingen vakken op een hoger niveau konden gaan doen, wilde de hbo-raad liever ‘gewoon een havo-diploma, Want dan weet je wie je binnenkrijgt’. Of dat de letterlijke woorden waren, daar durf ik mijn hand niet voor in het vuur te steken, maar dit was min of meer de strekking.

Zekerheid, daar draait het om bij ontwikkeling, leren, werken en groeien in het onderwijs en op de arbeidsmarkt. Dat begint bij HR bij je werving en selectie. Je wilt weten wie je binnenhaalt: kan de nieuwe medewerker wat hij of zij zegt te kunnen? Het diploma geeft ons een basis van zekerheid. Maar wat als iemand wel kan wat jij nodig hebt, maar niet het diploma? Zegt het diploma alles? Zegt het genoeg?

Wanneer je in de huidige arbeidsmarkt een vacature zet om mensen te werven en je begint met de vraag om een brief met cv, een bepaald diploma en een aantal jaar werkervaring, weet je wie je binnenhaalt? Toch? Maar iedereen weet dat niet iedereen met hetzelfde diploma ook hetzelfde ís. Niet elke leerling in mijn havo 5 is hetzelfde, niet elke aannemer, klantenservicemedewerker of advocaat is hetzelfde. Maar ze hebben wel hetzelfde diploma.

Hoe lang houden onszelf dus nog voor de gek? Ga werven op basis van skills. Dat vergt uiteraard van jou als HR-medewerker ook de nodige nieuwe skills. Je moet om durven gaan met variatie. Variatie in bewijsmiddelen, variatie in achtergronden, variatie in zekerheden. Maar uiteindelijk wordt de vijver waar je in vist vele malen groter!

Koop Skillsgericht werken in het beroepsonderwijs bij Boom Hoger Onderwijs of je online boekhandel. Zou je ook graag een boek Skillsgericht werken in jouw sector of functie hebben? Laat het weten via boek@wimpelgrim.nl!

Skillsgericht belonen zonder scheve ogen?

Hand schrijft de woorden learning, knowledge, experience, skills ability, competence, training, growth
Hand schrijft de woorden learning, knowledge, experience, skills ability, competence, training, growth - vaste afbeelding bij columns van Wim Pelgrim over skills, hier over skillsgericht belonen

De CAO-lonen zijn in 2025 vijf procent hoger dan in 2024. Mooi nieuws voor veel werknemers, maar hoe worden die CAO-lonen bepaald? Vaak via een loongebouw met salarisschalen, jaarlijkse vaste groeistappen tot je bovenaan een schaal komt. Maar in hoeverre sluit dat aan bij iemands specifieke skills? Moet je salaris niet aansluiten bij wat je echt kan, wil en doet? Bij wat jij bijdraagt en echt verdient? Moeten we skillsgericht belonen?

Als je gaat werven op basis van skills (column 11) en je beoordelingscyclus inricht op basis van skills (column 17), dan verwachten medewerkers ook een financiële beloning op basis van die skills, niet volgens de mal van een CAO. Maar hoe doe je dat? Want wie gaat bepalen welke skills welke financiële waarde vertegenwoordigen? En wat doet dit met statusverschillen op de werkvloer?

Wie verwacht dat ik in deze column met een plan of oplossing kom rondom skillsgericht belonen, komt bedrogen uit. Ik zie dat dit een aandachtspunt is, ik kwam het tegen bij mijn onderzoek voor mijn boek, maar ik heb geen heldere oplossing. Want waar loop je tegenaan?

In de zorg hoorde ik een paar jaar geleden een sprekend voorbeeld. Mensen met een volledig diploma keken met scheve ogen naar collega’s die specifiek voor een bepaalde skill waren opgeleid. “Hoezo mogen zij dezelfde taken uitvoeren als wij, terwijl ze enkel een korte cursus hebben gehad?” Een kortere investering, maar wel dezelfde status? Er was uiteraard wel een verschil in beloning; de specifiek opgeleide mensen kregen een ander salaris dan de volledig opgeleiden, maar toch. Het leidde tot gedoe.

Want salaris, functieschaal en functieomschrijving zijn deel van onze identiteit. Ze zijn deel van onze status. Durven we wat status en hiërarchie los te laten om te kunnen zien wie mensen echt zijn? Hoe organiseren we dat? Veel vragen om de komende jaren over na te denken.

Koop Skillsgericht werken in het beroepsonderwijs bij Boom Hoger Onderwijs of je online boekhandel. Zou je ook graag een boek Skillsgericht werken in jouw sector of functie hebben? Laat het weten via boek@wimpelgrim.nl!

2026 wordt het doorbraakjaar van skills

Hand schrijft de woorden learning, knowledge, experience, skills ability, competence, training, growth
Hand schrijft de woorden learning, knowledge, experience, skills ability, competence, training, growth

2023 was the European Year of Skills, maar 2026 wordt het jaar waarin deze definitief hun plek gaan veroveren naast onze diplomasamenleving.

Waarom in 2026? Veel grote organisaties zijn er al mee bezig. Defensie doet dat bijvoorbeeld. Capgimini verzamelde ook enkele mooie voorbeelden: Unilever, IBM en Google. De ingrediënten zijn er, het netwerk is er, de kennis is er. Nu alleen nog maar gaan doen!

Wat moet HR nu dan toch met de beoordelingscyclus?

Hand schrijft de woorden learning, knowledge, experience, skills ability, competence, training, growth

Kijken naar skills en niet naar diploma’s, het is in opkomst. Zowel bij bedrijven als in het onderwijs. Mijn boek Skillsgericht werken in het beroepsonderwijs draagt bij aan die verandering in veel hogescholen en ROC’s. Maar wat moeten HR-medewerkers, managers en MKB’ers nu doen? Als het onderwijs verandert, moet je dan als bedrijf ook veranderen? Met die vraag ga ik de komende tijd aan de slag in mijn column. Deze keer: de beoordelingscyclus.

In de school waar ik nu werk hebben we geen functionerings- of beoordelingscyclus meer. Wij voeren ‘het goede gesprek’. Het doel is een doorlopend gesprek tussen mij en mijn leidinggevende over hoe het met mij gaat. Maar los van hoe je het gesprek noemt, is dat in veel bedrijven en organisaties gericht op de KPI’s van de medewerker, de doelen van de organisatie en (als het goed is) de doelen van de medewerker. Soms worden er gegevens verzameld over iemands kwaliteiten, functioneren en persoonlijkheid, worden er vragenlijsten afgenomen of wordt er een 360-gradenfeedbackprocedure ingezet.

Maar als er skillsgericht gewerkt wordt op de hogeschool of ROC’s in jouw omgeving? Moet dat dan anders? Ik denk het wel. Met de skillsbril op kun je met frisse ogen kijken naar de wijze waarop je medewerkers aan de slag zijn en met welke zaken ze zich bezig houden.

Zwarte achtergrond met twee vakjes met ernaast de woorden geschikt en ongeschikt. Het vakje ongeschikt is ingekleurd. Een beoordelingscyclus zou over meer moeten gaan.

Zo moet je eerst kijken naar de skills die je nodig hebt in je bedrijf om het product of de dienst te leveren. Vaak wordt er alleen naar vakvaardigheden gekeken die met een diploma zijn vastgelegd, maar welke persoonlijke vaardigheden, houding of kennis is nodig om bij jou te kunnen functioneren? Dat levert een heel ander gesprek op dan uitgaan van een functieprofiel of een enkele KPI om te zien of iemand wel of niet geschikt is.

Bovendien wordt het veel makkelijker om bijscholing te vinden die bij je medewerkers past, als je met dezelfde bril kijkt als de scholen om je heen. Gebruik ook CompetentNL om uit te drukken welke skills medewerkers nodig hebben voor hun werk. Zo weet je ook welke skills missen en waar je mensen zich in jouw omgeving kunnen laten bijscholen.

Sla ook alle bewijzen van hun skills op in een digitale wallet die voldoet aan de Europese Digitale Identiteitseisen. Als jij en de scholen om je heen met dezelfde digitale middelen werken kun je veel eenvoudiger gegevens uitwisselen. En nog privacyvriendelijk ook!

En je kunt veel preciezer met elkaar vaststellen welke scholing precies nodig is voor medewerkers. Nu ga je al snel kijken welke mbo- of hbo-opleiding je in je archiefkast wilt hebben liggen als bewijs van iemands skills. Maar waarom? Wat heb je liever: de dode letter van een diploma of een actief bijgehouden set aan certificaten, badges of andere bewijzen?

Ga dus vanuit skills kijken naar je beoordelingscyclus en bijscholingsprocessen. Welke skills wil je zien? Hebben je mensen die? Hoe zet je ze dan effectief in? En waar is nog bijscholing nodig?

Koop Skillsgericht werken in het beroepsonderwijs bij Boom Hoger Onderwijs of je online boekhandel. Zou je ook graag een boek Skillsgericht werken in jouw sector of functie hebben? Laat het weten via boek@wimpelgrim.nl!