Menno Wigman, Verzamelde gedichten

Kaft van Verzamelde gedichten van Menno Wigman: foto van Wigman zittend aan een houten bureau met zwart beeldscherm en zwarte kat, kijkend naar een boek.
Kaft van Verzamelde gedichten van Menno Wigman: foto van Wigman op de rug gezien zittend aan een houten bureau met zwart beeldscherm en zwarte kat, kijkend naar een foto.

Ik ben altijd al fan geweest van Menno Wigman, al sinds ik hem bij Onbederf’lijk Vers zag. En volgende maand keert het festival ook nog eens terug in Nijmegen. Na zijn veel te vroege dood, is zijn werk verzameld en dat boek heb ik een tijd op mijn nachtkastje liggen.

Zoals vaker met verzameld werk, is het veel, al heeft Wigman een vrij overzichtelijk oeuvre. Laat het dus een tijd liggen en pak het elke dag op om even in te bladeren. Hij heeft zoveel mooie, rake gedichten in zulke mooie en toch eenvoudige taal, dat je kunt blijven lezen. Vooral wanneer hij menselijk verdriet beschrijft, vind ik zijn toon altijd prachtig; de gedichten voor eenzame begrafenissen zijn geweldig.

Beoordeling: 5 sterren

Gerard Reve, Verzamelde gedichten

Zwart-wit portretfoto van Gerard Reve.
Zwart-wit portretfoto van Gerard Reve.

Beoordeling: 3 sterren

De verzamelde gedichten van Gerard Reve bevatten alles wat typisch is voor wie Reve was: religie voert de boventoon, de toon is een tikje melancholisch en sommige gedichten kennen een rauw randje. Geweld of seks komen echter weinig voor.

Het jammere van de bundel is dat weinig gedichten echt indruk maken. Ze zijn mooi, maar het blijft veel pap met weinig krenten. Het proza van Reve spreekt mij echt veel meer aan.

H. Marsman, Verzamelde gedichten

Kaft van Verzamelde gedichten van H. Marsman; crèmewitte achtergrond met eroverheen ene lijnenspel met blauwe, grijze en rode accenten.
Kaft van Verzamelde gedichten van H. Marsman; crèmewitte achtergrond met eroverheen ene lijnenspel met blauwe, grijze en rode accenten.

Beoordeling: 2 sterren

Het lezen van het verzameld werk van H. Marsman is als het eten van klonterige pap met krenten. De krenten zijn heerlijk, maar je moet je door die pap heen zien te worstelen. Hij heeft enkele prachtige gedichten geschreven, waarvan Herinnering aan Holland de bekendste is, maar ook Afscheid is wonderschoon. Toch moet je te lang ploeteren voor je iets moois tegenkomt om deze verzamelde gedichten te kunnen waarderen.

 

Jan Wolkers, Verzamelde gedichten

Kaft van Verzamelde gedichten van Jan Wolkers: lichtblauwe achtergrond met in grote oranje letters de auteur en in roze de titel.
Kaft van Verzamelde gedichten van Jan Wolkers: lichtblauwe achtergrond met in grote oranje letters de auteur en in roze de titel.

Beoordeling: 3 sterren

Hoewel hij vooral bekend werd met zijn verhalen en romans, maakte Jan Wolkers als dichter zijn debuut in de literatuur. In deze verzamelbundel brengt Wolkers-biograaf Onno Blom dit dichterschap in kaart, vanaf het allereerste, prille begin, tot en met de laatste versregels, neergekrabbeld op een doosje in het atelier.
Deze bibliofiele uitgave belicht in woord en beeld een poëtische ontwikkeling die bijna vijftig jaar omspant. Aanvankelijk klassiek en vormvast, later vrijer, maar steeds met dezelfde intensiteit, en altijd cirkelend om de grote Wolkers-thema’s: natuur, liefde en dood.*
 
Deze Verzamelde gedichten van Wolkers is prachtig uitgegeven, vooral de in facsimile opgenomen handschriften zijn een mooie toevoeging aan dit boek. Bovendien maakt deze verzameling het mogelijk het totale oeuvre van Wolkers te overzien en dan valt mij op dat ik de oudere gedichten minder kan waarderen dan zijn jongere werk. De oudere gedichten zijn weinig toegankelijk en de taal klinkt stugger. De nieuwe gedichten zijn toegankelijker, zonder daarmee van mindere literaire kwaliteit te worden, en de taal wordt poëtischer.
Het hoofdthema natuur is niet mijn thema en de gedichten spreken me dan over het algemeen niet zo heel erg aan. Ik ben dan ook geen fan, ik vind zijn proza beter, maar Wolkers laat met zijn poëzie wel zien ook op dit vlak over literair talent te beschikken.
Als ik één gedicht moet kiezen dat iedereen wel even moet gaan lezen, is dat De nieuwe brug, een reactie op het overbekende gedicht van Marsman.
 
*Bron: Flapteks Verzamelde gedichten