Annejan Mieras, Het kleine heelal

Kaft van Het kleine heelal: in paarstinten getekend bos met een getimmerde hut, twee witte sterren en vooraan een hek met een bordje verboden toegang.
Kaft van Het kleine heelal: in paarstinten getekend bos met een getimmerde hut, twee witte sterren en vooraan een hek met een bordje verboden toegang.

Het kleine heelal scoort heel hoog op allerlei lijstjes en in recensies wordt ook enthousiast gesproken over dit boek van Annejan Mieras. Zelf vond ik hem behoorlijk tegenvallen. Dat heeft met een aantal zaken te maken. In elk geval niet met de thema’s die besproken worden: die zijn mooi en heel waardevol voor zowel voor kinderen én volwassenen.

Het probleem zit hem aan de ene kant in de lange aanloop die het verhaal nodig heeft. Voordat ik een beetje in het boek zat, was ik al over de helft. Aan de andere kant vond ik ook het taalgebruik niet heel soepel. Het is niet mijn manier van formuleren, maar waar hem dat in zit kan ik niet zo goed benoemen. Af en toe was er wel een mooie zin, dat moet ik toegeven. En bij het schrijven van deze recensie, een paar weken na het lezen, merk ik dat er ook weinig is blijven hangen van het verhaal.

Beoordeling: 2 sterren

C.J. Kievit, Dik Trom

Kaft van Dik Trom en zijn dorpsgenoten: gele achtergrond waarop een ouderwets schoolbankje te zien is waarbij een dik jongetje een ander jongetje slaat met een boek.
Kaft van Dik Trom en zijn dorpsgenoten: gele achtergrond waarop een ouderwets schoolbankje te zien is  waarbij een dik jongetje een ander jongetje slaat met een boek.

Vroeger hadden wij een videoband van Dik Trom in huis. Het is voor het eerst dat ik een boek van Kieviet las en met terugwerkende kracht ademt de verfilming de sfeer van het boek goed. In Dik Trom en zijn dorpsgenoten komt een scène voor die ik nog kende en die zelfs op Youtube te zien is.

Ik zou dit boek aan leerlingen niet meer aanraden. Het beschrijft een wereld waar zelfs mijn ouders niet meer in rondliepen, laat staan mijn kinderen. Dan zijn er veel betere opties. Het is best vermakelijk, maar inmiddels wel meer als studieobject of voor nostalgische ouderen, dan voor de lezer van nu.

Beoordeling: 3 sterren

Paul van Loon, Danse Macabre

Kaft van Danse Macabre: in blauw-, grijs- en bruintinten met gouden accenten zien we een uigebrande kapel in een mistig bos.
Kaft van Danse Macabre: in blauw-, grijs- en bruintinten met gouden accenten zien we een uigebrande kapel in een mistig bos.

In Danse Macabre zit voor een volwassen lezer wat veel uitleg, maar voor de doelgroep (kinderen van 8 tot 12) is het een heel prima boek. De prijs van de Kinderjury in 2025 snap ik dan ook goed. Het verhaal dat Paul van Loon opgeschreven heeft is spannend. Dat is hem natuurlijk wel toevertrouwd, een verhaal dat zich in het mythische en monsterachtige afspeelt. Ook heeft het verhaal meer laagjes dan alleen het spannende verhaal; het verwijst zelfs naar de negentiende-eeuwse verhalen waarin uiteindelijk op elkaar inschrijft, zoals we die van Dickens onder andere kennen. Deze wil jij (en je kind) zeker lezen.

Beoordeling: 4 sterren

Mariska Overman, De zomer die alles was

Kaft van De zomer die alles was. Lichtblauwe onderste helft, lichtgele achtergrond: er zit een meisje met opgetrokken knieën tegen een boom, terwijl twee zwarte raven wegvliegen.
Kaft van De zomer die alles was. Lichtblauwe onderste helft, lichtgele achtergrond: er zit een meisje met opgetrokken knieën tegen een boom, terwijl twee zwarte raven wegvliegen.

De zomer die alles was is een mooi boek. Het mooiste in het boek is de sfeer en het taalgebruik. Overman weet moeilijke thema’s heel mooi te verwoorden. Het enige minpunt is dat ze de monologues interieurs wat lang zijn. Maar voor veel jongere en oudere lezers een aanrader!

Beoordeling: 4 sterren

Marlies Slegers, We moeten je iets vertellen

Kaft van We moeten je iets vertellen: tekening van een meisje dat met papieren in haar hand en in het gras langs het water zit, terwijl er flamingo's overvliegen.
Kaft van We moeten je iets vertellen: tekening van een meisje dat met papieren in haar hand en in het gras langs het water zit, terwijl er flamingo's overvliegen.

Met We moeten je iets vertellen schrijft Marlies Slegers een probleemboek zoals Carry Slee die decennia geleden al schreef. Ze pakt er veel problemen bij elkaar: een scheiding, verliefdheid, dementie en eenzaamheid worden in een mix gegooid.

Voor een ervaren lezer is dit boek wel wat voorspelbaar. Je weet dat de dementie van de oma langzaam steeds erger gaat worden, je weet dat de scheiding tot acceptatie zal leiden, je weet dat de verliefdheid tot een relatie zal leiden. Maar Slegers beschrijft het allemaal mooi en voor de doelgroep is dit een mooi boek. Nu krijg ik nog meer zin in Briefjes voor Pelle waarover mijn vrouw en dochter nóg enthousiaster waren.

Beoordeling: 4 sterren

Astrid Sy, Noem geen namen

Kaft van Noem geen namen. Een foto van een oud gebouw met één straatlantaarn ervoor, brandend in de nacht. Erboven de titel en auteur.
Kaft van Noem geen namen. Een foto van een oud gebouw met één straatlantaarn ervoor, brandend in de nacht. Erboven de titel en auteur.

Met een serie als De joodse raad op tv, was ik inmiddels al een beetje bekend met het onderwerp van Noem geen namen. Na De brieven van Mia ken ik ook de stijl en werkwijze van Astrid Sy al. Ook in dit boek wordt vrij veel achtergronduitleg gegeven en leer je veel over het thema dat Sy wil behandelen. Dat maakt het soms een wat traag boek en dikker dan voor een volwassen lezer nodig is. Maar voor een jeugdboek moet de informatie wel aansluiten bij de doelgroep.

Het is een mooi boek, waarbij het tempo in de tweede helft wat mij betreft wat beter op peil is. Je leert een hoop, maar kan ook prachtig meeleven met de verpleegsters van de crèche. De structuur vind ik zelf wat minder sterk dan in De brieven van Mia, maar het verhaal is aangrijpend. Dus ook dit boek van Sy krijgt wat mij betreft 4 sterren.

Beoordeling: 4 sterren

Ludwig Volbeda, Oever

Kaft van het boek Oever: een tekening van een grijze kever met bruine, groene en rode patronen op het rugschild.
Kaft van het boek Oever: een tekening van een grijze kever met bruine, groene en rode patronen op het rugschild.

Oever van Ludwig Volbeda kende ik al als tekenaar van onder andere Hele verhalen voor een halve soldaat. Dit is zijn eerste eigen roman en wat mooi. Het verhaal is heel beeldend schreven, het is bijna verhalende poëzie, zo mooi zijn de zinnen.

Het verhaal op zichzelf lijkt heel klein: “Jip heeft een opdracht van school voor de meivakantie: teken een zelfportret. Dat zou simpel moeten zijn voor iemand die zo goed kan tekenen. Toch blijven Jips gedachten maar afdwalen.” Maar Volbeda laat zien waar een klein verhaal toch heel groot in kan zijn en dat is de worsteling met de liefde waar elk mens mee te maken krijgt.

Soms zoek ik hier naar woorden om uit te drukken wat ik van een boek vind, maar bij Oever ben ik lui; ik citeer graag het juryrapport van de Woutertje Pieterseprijs. “Volbeda schrijft zoals hij ook tekent: zorgvuldig en gedetailleerd, met oog voor het allerkleinste en schijnbaar onbeduidende – maar met veel ruimte voor interpretatie van de lezer. Het resultaat is een overrompelende en liefdevolle ode aan ‘worden wie je bent’, die alle zintuigen raakt.”

Beoordeling: 5 sterren

Eli Heimans, Willem Roda

Kaft van Willem Roda: twee cowboys op bruine paarden lopen door een bos met ondergaande zon. Getekend in pasteltinten.
Kaft van Willem Roda: twee cowboys op bruine paarden lopen door een bos met ondergaande zon. Getekend in pasteltinten.

Beoordeling: 3 sterren

Het boek Willem Roda is een typisch jongensboek. Ondanks dat het al bijna 100 jaar oud is, is het nog steeds behoorlijk leesbaar. Uiteraard merk je de leeftijd wel: in het verhaal zie je de koloniale begin twintigste-eeuwse blik op Australië en de bewoners, je merkt de trage start die het boek maakt en ziet in de details veel zaken die voor ons onbekend zijn.

Maar die details maken ook dat je de omgevingen wel voor je ziet, ook al komen ze uit een andere tijd en van een andere plaats. Heimans heeft zich, volgens zijn eigen nawoord, gebaseerd op diverse bronnen om de gegevens over Australië zo kloppend mogelijk te maken en dat merk je. Het beschrijvende maakt het boek ook wel traag, maar als je een boek hebt geschreven dat na 100 jaar nog steeds leesbaar is, dan verdient dat toch wel waardering.

Ik zou het boek niet zo snel meer aan kinderen meegeven, zoals wel vaker geldt voor boeken van deze leeftijd. Maar voor wie geïnteresseerd is in oudere literatuur een prima boek.

Jacques Vriens, Kermiskind

Kaft van Kermiskind: een meisje met sierlijke petrol jurk staat voor een opengeslagen circustent met gekleurde lichtjes. Getekend/geschilderd.
Kaft van Kermiskind: een meisje met sierlijke petrol jurk staat voor een opengeslagen circustent met gekleurde lichtjes. Getekend/geschilderd.

Van Jacques Vriens las ik voor Kermiskind al eerder het boek Achtste-groepers huilen niet en ook Ik doe niet meer mee en andere verhalen las ik eerder al. Maar dat zijn niet mijn enige ervaringen met deze schrijver. Mijn dochter heeft voor een project contact gehad met Vriens. Hoewel ik zijn werk over het algemeen positief besprak, was die ervaring minder goed. Vriens stuurde standaardantwoorden op de goed onderzochte vragen van mijn dochter.

Ik moet dus oppassen dat ik bij het bespreken van dit boek deze negatieve ervaring met de auteur niet meeneem in het beoordelen van het boek. Mijn beoordeling van het werk, los van de auteur, is dat het een aardig boek is. Kermiskind is zeker geen 10+-boek wat mij betreft. Als het om homoseksualiteit gaat, is het boek veel te preuts om de leeftijd boven de 10 te zetten. Maar qua taalgebruik is het boek eenvoudiger dan het gemiddelde 10+-boek of misschien vergelijkbaar met de kwalitatief minder goede 10+-boeken.

Het verhaal is behoorlijk voorspelbaar en niet zo heel spannend en dat maakte het niet een boek dat ik alle ouders met jonge lezers thuis zou aanraden. Vooral voor volwassen lezers is het lastig om dit boek te kunnen waarderen. Voor niet zulke sterke lezers en kinderen die homoseksualiteit als lastig of interessant thema zien, is Kermiskind een prima boek, maar niet het beste dat te krijgen is voor kinderen en zeker niet het beste van Jacques Vriens ooit.

Beoordeling: 3 sterren

Marina van Donkelaar & Martine van Rooijen, Het onvergetelijke verhaal van Reinaert de vos

Kaft van Het onvergetelijke verhaal van Reinaert de vos: een kapitale letter R in oranje met daarop zittend ene vos in kleding, tegen een witte achtergrond met lichtblauwe tekeningetjes.
Kaft van Het onvergetelijke verhaal van Reinaert de vos: een kapitale letter R in oranje met daarop zittend ene vos in kleding, tegen een witte achtergrond met lichtblauwe tekeningetjes.

Beoordeling: 3 sterren

Met Het onvergetelijke verhaal van Reinaert de vos hebben de schrijfsters een leuke bewerking gemaakt van het verhaal van Reinaert de Vos, maar die van Koos Meinderts e.a. is veel leuker. De taal van Meinderts is frisser, hij heeft keuzes durven maken en door de verschillende tekenaars is het kunstzinniger. Het boek met fabels van Marina van Donkelaar & Martine van Rooijen was ook stukken leuker dan dit boek, als zie je de rijke stijl en kracht van de poëtische bewerking ook in dit boek wel goed. Ik geef ze 3 sterren, omdat ik er uiteindelijk minder plezier aan heb beleefd dan ik verwacht had.