Tom Lanoye, ReinAard

Kaft van ReinAard: tekening van een antropomorfe vos met ervoor in witte letters de titel.

ReinAard past in een steeds langer wordend rijtje met nieuwe versies van Van den vos Reynaerde. Zo las ik al twee geïllustreerde versies: die van Marina van Donkelaar en Martine van Rooijen en en die van Koos Meinderts. Daarnaast kwam het werk van Frits van Oostrom uit en schreef Nico Dros een roman over de auteur van het boek.

Maar bij deze editie van Tom Lanoye vraag ik me echt af waarom hij is verschenen. Toegegeven, Lanoye is een begenadigd schrijver, hij brengt enkele interessante vernieuwingen in en weet de humor van de Reinaert goed te bewaren.

Maar deze ReinAard is enkel interessant voor mensen die het verhaal al heel goed kennen en een diepe interesse hebben in deze tekst. Je gaat hier in elk geval geen nieuw publiek mee bereiken. Ik vind hem aardig, maar zelfs voor iemand als ik, die in de doelgroep valt, is deze versie niet de beste die er is.

Beoordeling: 2 sterren

Martin Michael Driessen, De pelikaan

Kaft van De Pelikaan: foto van een tram voor een wissel tegen een petrolblauwe achtergrond.

De pelikaan sprak mij erg aan en dat ligt in eerste instantie aan de associaties die het boek bij mij oproept met Lijmen/Het been van Willem Elsschot. Ook hier weet je als lezer meer dan de personages en die blik zorgt voor een bepaalde mate van humor door de bizarre situatie waar de twee mannen die je volgt in terecht komen.

Ook de wat afstandelijke stijl die Driessen kiest doet denken aan de Nieuwe Zakelijkheid en draagt bij aan de kracht van dit boek. Toch weet deze roman mij niet ontzettend te boeien. Daarvoor is de stijl misschien net té afstandelijk en de inhoud net wat té lang uitgesponnen en zijn er net wat té veel zijpaadjes die nergens toe leiden. Dat hij voor de Libris was genomineerd, verbaast me en ik ben niet de enige.

Ondanks dat heb ik De pelikaan wel met plezier uitgelezen en ik snap ook goed waarom veel leerlingen enthousiast zijn over deze roman. Hij is toegankelijk met een goed te volgen verhaal en de nodige humor. De gekozen periode (Balkan, jaren ’90) is voor mij een jeugdherinnering, voor mijn leerlingen een historische setting en die kan leerzaam zijn. Maar een echte uitblinker is het boek niet.

Beoordeling: 3 sterren

Chinua Achebe, Termietenheuvels in de savanne

Kaft van Termietenheuvels in de savanne: wijnrode kaft met twee horizontale en twee verticale gele stippellijnen. In het kader dat zo gevormd wordt de titelinformatie.

Termietenheuvels in de savanne is geen aanrader. Het boek is te breedsprakig, maar niet op een poëtische manier zoals Abdolah of Rezazadeh dat doen. Het zijn enkel lange wollige zinnen die het doorgronden van het verhaal bemoeilijken.

Daarnaast is het boek enorm fragmentarisch, zoals De Kapellekensbaan, maar het wist me wel meer te boeien dan Boons boek. Het eerste kwart ben ik aardig doorgekomen, maar ik maak graag keuzes in de boeken waar ik mijn tijd aan wil besteden. Ik heb een samenvatting gelezen en zeker in deze tijd, waar politieke systemen en opvolging spannend zijn, kan het boek interessant zijn. Denk maar aan de opvolging van Poetin in Rusland. Maar ik laat het hierbij. Ik zie de kwaliteiten van het boek zeker, maar dit boek is het niet voor mij.

Beoordeling: 2 sterren

Anton Koolhaas, Vanwege een tere huid

Kaft van Vanwege een tere huid: witte kaft met onderaan een zwart-witfoto van een man die op de rechter zijkant is gefotografeerd. In het grote witte vlak erboven titel en auteur.

Vanwege een tere huid is het tweede boek dat ik van Koolhaas lees, maar het eerste dat ik ook helemaal uit kreeg. Dat ging niet vanzelf, ik heb zo af en toe het Lexicon van literaire werken geraadpleegd om overzicht te houden over wat ik nu las.

Het boek doet me erg denken aan de Anton Wachterromans van Vestdijk, maar Koolhaas voegt een heel parallel verhaal toe met twee verliefde fantasiedieren, wat een extra laag geeft in het verhaal. Ook het taalgebruik van Koolhaas spreekt me meer aan en is mooi en rijk. Maar het verhaal is wat te slepend; er gebeurt te weinig en het lot van de hoofdpersonen boeit de lezer te weinig om een echte verbinding aan te gaan.

Toch is het goed het boek uit te lezen, want het laatste hoofdstuk maakt dat het boek mooi wordt afgerond. De reflectie van ouders maakt de boodschap van het verhaal expliciet.

Beoordeling: 3 sterren

Safae el Khannoussi, Oroppa

Kaft van Oroppa: rode rand met in rode letters de titel, erachter een foto van een halfverlicht binnenplein van een appartementengebouw in grijs en wit.

Ik was op voorhand best verwachtingsvol over Oroppa. De ronkende tekst van de uitgever en alle fantastische recensieteksten die ik las, maakten me enorm nieuwsgierig. Ook de Libris-jury was laaiend enthousiast:

“De verhalen in deze roman vormen een hallucinante reis langs de culturen die het nieuwe Europa vormen. Het is een pageturner waar de urgentie van afspat.[…] Dit is Nederland, dit is Europa, dit is literatuur als het festijn van woorden en metaforen dat het hoort te zijn.”

Helaas vind ik ongeveer het tegenovergestelde. Ik krijg de pages niet geturnd en er is voor mij geen enkele urgentie. spanningsbogen donderden al in elkaar zodra ze worden opgebouwd, de verhalen hangen nergens samen en de achtergronden boeien totaal niet. De eerste 10 procent heb ik doorgewerkt, in de hoop boeiende metaforen te vinden. Of met de hoop mij Europa en Nederland op een andere manier laten zien. Niet gevonden. Ook niet verder gezocht. Laat maar.

Ik geef wel vaker één ster. Maar wanneer je veel van een boek verwacht, of er al veel over weet of hebt gehoord, zoals ik ooit bij Fuzzie ook had, valt het extra tegen.

Sholeh Rezazadeh, De hemel is altijd paars

Kaft van De hemel is altijd paars: paars-oranje lucht met silhouetten van diverse gevels in roodtinten.

De hemel is altijd paars is bij een deel van mijn leerlingen een steeds populairder wordend boek. Met name het meer filosofisch aangelegde, kunstzinnige of poëtische deel van de groep heeft grote waardering voor het boek. De taal in dit boek is dan ook een van de sterkste punten. De beelden die Rezazadeh neerzet zijn sterk, zoals de bomen die telkens terugkomen, maar omgehakt zijn zodra de relatie met Mees stopt.

Maar het verhaal is in mijn ogen wat dunnetjes. Iedereen is wel eens verliefd, maar voor een heel boek is het niet zo’n spannend uitgangspunt. Het boek bevat mij dan ook te veel monologue interieur, te veel nadenken om het nadenken. Het boek geeft al met al een mooi beeld van iemand die geen contact heeft en ook moeite heeft echt contact te leggen. Maar geen hoogvlieger wat mij betreft.

Beoordeling: 3 sterren

Hendrik Groen, Piaggio (boekenweekgeschenk 2026)

Kaft van Piaggio: tekening van een fictief berglandschap waar een klein rood autootje doorheen rijdt; dat alles in frisse kleuren.

Deze recensie verschijnt bewust op 1 april, want wat voor grap is Piaggio. Tijdens de Boekenweek regende het al negatieve recensies, maar daar maar er op deze dag echt nog wel één bij. Leerlingen vragen mij namelijk vaak waarom mensen in boeken toch altijd een groot probleem hebben of met iets groots worstelen. Nou, dit boekje maakt dat in één klap duidelijk. Als er geen worsteling is, wordt het saai.

De problemen van Anton en Marieke in Piaggio zijn namelijk zo alledaags, zo kleinburgerlijk, zo gewoontjes, dat de problemen in B&B vol liefde of Married at first sight er groots en meeslepend bij lijken. De auto is wat krap, de motor gaat stuk, maar ze worden direct geholpen door iemand die ze wegsleept en de kat gaat dood; oh nee, toch niet. Hou toch op.

Als dit al het soort leven is dat een boek verdient, dan zou mijn biograaf al flink aan het werk moeten zijn. Een paar jaar geleden had ik eenzelfde soort ervaring met de Chabotten. Een cadeau is leuk, maar je kunt ook inhoudelijker en uitdagender cadeaus aanbieden.

Beoordeling: 2 sterren

Judith Koelemeijer, Het zwijgen van Maria Zachea

Kaft van Het zwijgen van Maria Zachea. Zwart-witfoto van enkele jongens en meisjes in ouderwetse badkleding staand in een laagje water.

De opzet van Het zwijgen van Maria Zachea is mooi: het verhaal van alle broers en zussen samen geeft zowel een mooi beeld van de familie en de rollen die alle dertien broers en zussen spelen, als ook een mooi tijdsbeeld van 1934 tot in de jaren ’90.

Het verhaal is niet heel spannend, maar de personages zijn allemaal wel benaderbaar. Soms moet je wel even nadenken wat je al wel en niet al eerder hebt gezien, omdat de opzet met 13 losse verhalen wat dubbelingen of vermeende dubbelingen oplevert. Maar het is een logische winnaar van de NS Publieksprijs 2001. Niet het beste boek ooit, maar wel een boek, dat grote groepen lezers zal aanspreken.

Beoordeling: 4 sterren

Louis Paul Boon, De Kapellekensbaan

Kaft van De Kapellekensbaan; antraciete kaft met twee horizontale en twee verticale witte stippellijnen; in het kader dat zo ontstaat de titelinformatie.

De Kapellekensbaan werd door mijn oud-docent van de Radboud Universiteit Jos Muyres al bejubeld in de eerste colleges die ik in 2002 van hem kreeg. En nu, bijna 25 jaar later, ben ik eindelijk toegekomen aan het lezen van dit boek. Maar ik kan helaas het enthousiasme van Jos niet delen.

Ik ervaar dit boek als onleesbaar. Het is een soort modernistisch kunstwerk waarin telkens ‘hoofdstukjes’ van één aan twee bladzijdes achter elkaar worden gezet in een chaotische reeks scènes. Volgens Wikipedia kan ik drie lijnen gaan ontdekken, maar dan moet ik wel verder komen dan 25% van het boek en dat is me niet gelukt.

Zelfs een ervaren lezer, die complexe romans als die van Marieke Lucas Rijneveld met een niet-alledaagse vertelling, zal dit boek met zeer veel moeite kunnen uitlezen. De achtergronden, toelichting en bedoeling van het boek zijn interessant, maar dit ga je niet zomaar lezen. Helaas moet ik na mijn goede ervaringen met Mijn kleine oorlog nu besluiten met een teleurstellende 1 ster voor dit boek.

Beoordeling: 1 ster

Basuki Gunawan, Winarta

Kaft van Winarta: achtergrond met donkergroene en zwarte langwerpige vlekken, in wit de titel.

Winarta is een mooie herontdekking en ik merk dat hij bij leerlingen ook in de smaak valt. Het verhaal is spannend en past ook mooi bij boeken zoals Oeroeg. Het einde van dit verhaal blijft wel erg raadselachtig, maar dat is juist het mooie van dit boek. Genoeg ruimte voor interpretatie, maar dat is wel geschikter voor een wat ervarener lezer. Het verhaal leest, zeker voor een boek van bijna 80 jaar oud, prettig en snel. Je leest het zo uit. Het is niet het allerbeste boek ooit, daarom vier en niet vijf punten.

Beoordeling: 4 sterren