Financiering en diploma – Wim Pelgrim bij Tjipcast

Wim Pelgrim was te gast in de podcast Tjipcast. In dit fragment bespreken Tjip en Wim het belang van diploma’s en financiering die de overgang naar skillsgericht werken onmogelijk maken. De hele aflevering vind je op het kanaal van Tjip de Jong: https://www.youtube.com/@tjipcast2708

The wonderful story of Henry Sugar (regie: Wes Anderson)

Filmposter van The wonderful story of Henry Sugar (regie: Wes Anderson). Een man in een oranje pyjama zweeft in een kleine donkere kamer boven de vloer.

The wonderful story of Henry Sugar is een bijzondere verfilming van een verhaal van Roald Dahl. Hij past in de lijn van Esio Trot, maar is nog wat vervreemdender. Dit verhaal is namelijk verfilmd door de decors om de personages heen te verschuiven en de acteurs spreken ook regelmatig rechtstreeks in de camera.

Dat levert een film op die de ene kijker zeer zal aanspreken en de ander totaal niet kan boeien. Maar mij raakt hij wel, zoals ook The Grand Budapest Hotel mij aanspreekt. Bovendien is het ontzettend goed uitgevoerd; het is superstrak en lijkt in één beweging opgenomen.

Wat betreft het verhaal van Dahl is het net zo bijzonder als veel andere zaken die ik van hem zag en las. Ga hem zien op Netflix!

Beoordeling: 5 sterren

Mythes over de arbeidsmarkt, deel 2: De arbeidsmarktcrisis is voorbij

Afbeelding bij mythes op over arbeidsmarkt: mythe 2.

Omdat de werkloosheid laag is en de economie groeit sinds begin 2024, lijkt de arbeidsmarkt terug in balans. De ergste krapte zou achter ons liggen en eventuele problemen zouden zich vanzelf oplossen bij economische afkoeling. Maar die redenering verwart conjunctuur met structuur, zeggen Wim Pelgrim en Laurens Waling.


Serie acht mythes over de arbeidsmarkt

Het gaat toch allemaal prima op de arbeidsmarkt? Nou, niet helemaal, vinden Wim Pelgrim en Laurens Waling. In deze serie ontkrachten zij acht hardnekkige mythes over de arbeidsmarkt. Mythes die logisch klinken bij lage werkloosheid, maar die innovatie juist in de weg staan; de broodnodige innovatie die moet voorkomen dat onze arbeidsmarkt de komende jaren langzaam vastdraait. Elke maand gaan ze in op een van die mythes.

“De kernvraag is niet langer hoeveel mensen we aan het werk hebben, maar hoe talent zich ontwikkelt, beweegt en wordt ingezet in een economie waarin taken, vaardigheden en context voortdurend verschuiven.”


Denkfout 1: Cijfers vertellen hoe gezond de arbeidsmarkt is

Lage werkloosheid betekent niet dat de arbeidsmarkt goed functioneert. Nederland kampt met hardnekkige tekorten in sectoren die onze samenleving dragen: zorg, onderwijs, techniek en ICT. Die tekorten zijn geen tijdelijke pieken, maar het gevolg van demografie, vergrijzing, veranderende zorgvraag en technologische transities.

Ook bij economische afkoeling blijft het aantal openstaande vacatures hoog. In meerdere kwartalen waren er zelfs meer vacatures dan werklozen. Dat wijst niet op herstel, maar op een situatie die blijvend uit evenwicht is.

Dat zie je scherp in de praktijk:

  • In de zorg laten prognoses zien dat  richting 2040 bijna één op de vier werkenden nodig zou zijn om de vraag bij te houden. Dat is onhaalbaar zonder fundamentele veranderingen in organisatie van werk, technologie en inzet van talent.
  • In het onderwijs leiden aanhoudende tekorten tot grotere klassen, minder aandacht per leerling en in sommige regio’s zelfs lesuitval, terwijl de uitstroom door werkdruk en vergrijzing toeneemt.
  • In techniek en ICT blijven vacatures langdurig openstaan, lopen projecten vertraging op en wordt groei afgeremd door een gebrek aan cruciale vaardigheden.

Zelfs als er tijdelijk weer meer werklozen dan vacatures zijn, is de crisis niet voorbij. Dat is zelden herstel, maar een teken dat vaardigheden en werk niet op elkaar aansluiten. Mensen hebben niet de juiste skills, kunnen die niet snel genoeg aantonen of lopen vast op diploma-eisen, beperkte erkenning van ervaring en hoge instapdrempels. Het probleem zit niet in aantallen, maar in aansluiting en mobiliteit.

Denkfout 2: Krapte en overschot zijn gelijk verdeeld

Het dominante krapteverhaal suggereert dat overal hetzelfde probleem speelt. In werkelijkheid is de arbeidsmarkt sterk gefragmenteerd. Naast sectoren met tekorten zijn er sectoren en beroepen waar overschotten ontstaan of de banenkansen structureel beperkt zijn.

Met de opkomst van AI ontstaan bijvoorbeeld overschotten in beroepen rond data-invoer, post en contentproductie. Ook in krimpsectoren zoals fysieke retail en in beroepen met traditioneel veel aanbod, zoals dierenverzorgers, fotografen, journalisten of lifecoaches, blijft het aanbod groter dan de vraag. Zelfs binnen kraptesectoren is het beeld niet uniform. Het lerarentekort geldt niet voor alle vakken en verschilt sterk per regio.

Wie alleen spreekt over ‘de arbeidsmarkt’, mist deze verschillen en ontneemt zicht op waar gerichte interventies nodig zijn.

Denkfout 3 | Een baan is de basis van een plek op de arbeidsmarkt

Krapte zit zelden in complete functies, maar in taken die blijven liggen, werkdruk veroorzaken of kwaliteit onder druk zetten. Tegelijk is er veel latent potentieel dat we slecht benutten: mensen die niet fulltime inzetbaar zijn maar wel taken kunnen oppakken, mensen in re-integratie, vrijwilligers en professionals die op papier vol zitten maar in de praktijk ruimte hebben als het werk slimmer wordt ingericht.

Als je werk opknipt, roteert en anders verdeelt, zie je twee dingen tegelijk. Er is veel werk dat anders georganiseerd kan worden en er is veel talent dat nu vastzit. Op papier lijkt er dan weinig aan de hand, maar in de praktijk blijven verloop en verzuim hoog en zakt betrokkenheid weg. Dat is een systeemprobleem, geen wervingsprobleem.

Niet voor niets wijzen analyses van Wennink en Draghi erop dat productiviteit, skills en arbeidsmobiliteit doorslaggevend zijn voor toekomstige groei. De arbeidsmarktcrisis is niet verdwenen, ze is van vorm veranderd. De kern zit niet in te weinig banen, maar in te weinig beweging, te weinig aansluiting en te weinig ruimte om talent anders te organiseren.

Met welke bouwstenen lossen we dit op?

Voor een wendbaardere arbeidsmarkt, die minder draait om aantallen en meer om benutting van talent, is een ander fundament nodig. Dat vraagt om:

  • sturen op het ontwikkelen en erkennen van skills, in plaats van uitsluitend op diploma’s en cv’s
  • werk anders organiseren via taakdifferentiatie, flexibele rollen en slimme inzet van technologie, waardoor arbeidsmobiliteit binnen organisaties, tussen sectoren en regionaal ondersteund wordt
  • een andere manier van matchen tussen skills en taken, ondersteund door passende infrastructuur

Zonder die keuzes blijft de arbeidsmarkt schommelen tussen krapte en overschot, zonder het onderliggende probleem op te lossen.


Whitepaper ‘Van diploma naar bewijs, van vacature naar vaardigheid’. 

Deze bouwstenen en de zeven andere mythes werken Wim en Laurens verder uit in hun whitepaper ‘Van diploma naar bewijs, van vacature naar vaardigheid. Hoe we de arbeidsmarkt van morgen nu al bouwen’. Download het complete whitepaper gratis op HRMorgen.


Lees ook: Mythes over de arbeidsmarkt, deel 1: iedereen die wil werken, kan ook werken

Safae el Khannoussi, Oroppa

Kaft van Oroppa: rode rand met in rode letters de titel, erachter een foto van een halfverlicht binnenplein van een appartementengebouw in grijs en wit.

Ik was op voorhand best verwachtingsvol over Oroppa. De ronkende tekst van de uitgever en alle fantastische recensieteksten die ik las, maakten me enorm nieuwsgierig. Ook de Libris-jury was laaiend enthousiast:

“De verhalen in deze roman vormen een hallucinante reis langs de culturen die het nieuwe Europa vormen. Het is een pageturner waar de urgentie van afspat.[…] Dit is Nederland, dit is Europa, dit is literatuur als het festijn van woorden en metaforen dat het hoort te zijn.”

Helaas vind ik ongeveer het tegenovergestelde. Ik krijg de pages niet geturnd en er is voor mij geen enkele urgentie. spanningsbogen donderden al in elkaar zodra ze worden opgebouwd, de verhalen hangen nergens samen en de achtergronden boeien totaal niet. De eerste 10 procent heb ik doorgewerkt, in de hoop boeiende metaforen te vinden. Of met de hoop mij Europa en Nederland op een andere manier laten zien. Niet gevonden. Ook niet verder gezocht. Laat maar.

Ik geef wel vaker één ster. Maar wanneer je veel van een boek verwacht, of er al veel over weet of hebt gehoord, zoals ik ooit bij Fuzzie ook had, valt het extra tegen.

Een korte dump van onze vakantie

Een korte dump van onze vakantie. Veel relaxen, lezen en tussendoor werd @noorpelgrim gecoacht door @joosjeburg, ging @daan.pelgrim op de foto bij @fontys.academyofthearts, speelde Noor bij @medeznl, ontmoetten we @fazilsayofficial, speelden Noor en Daan met @milou_vanveghel, vastgelegd door @rtlboulevard en @robert_van_beckhoven, zagen we de @ptxofficial en gingen we twee dagen op reis naar @burgerszoo en het strand met onze vrienden. Het waren twee heerlijke weken! #vakantie #meivakantie

Stop discriminatie

Hand schrijft de woorden learning, knowledge, experience, skills ability, competence, training, growth, het tegenovergestelde van discriminatie op de arbeidsmarkt.

Kijken naar skills en niet naar diploma’s, het is in opkomst. Zowel bij bedrijven als in het onderwijs. Mijn boek Skillsgericht werken in het beroepsonderwijs draagt bij aan die verandering in veel hogescholen en ROC’s. Maar wat moeten HR-medewerkers, managers en MKB’ers nu doen? Als het onderwijs verandert, moet je dan als bedrijf ook veranderen? Met die vraag ga ik de komende tijd aan de slag in mijn column. Deze keer: discriminatie op de arbeidsmarkt.

Deze keer geen lofzang op skills, geen toepassing of uitvoeringservaring, geen push voor mijn lezers om skillsgericht te werken. Nee, zelfs geen reclame voor mijn boek deze keer. Ik maak even ruimte, omdat niet alles op te lossen is met skillsgericht werken.

Dat bij veel situaties op de arbeidsmarkt naar andere zaken wordt gekeken dan naar iemands skills, is helder. Anders zouden we er met de nieuwsbrief van het Integraal Skillspaspoort en hele websites als HRMorgen.nl geen aandacht voor hoeven hebben. Maar arbeidsmarktdiscriminatie is misschien wel dat wat het verst af staat van skillsdenken. Voorbeelden te over: zwangerschapsdiscriminatie (NOS), leeftijdsdiscriminatie (Intermediar), stagediscriminatie (CBS) en zelfs racisme op de werkvloer (SER).

In al deze gevallen wordt dus niet gekeken naar iemands skills, maar naar randzaken, op basis van aannames. Dat een zwangere vrouw straks minder inzet zal plegen op haar werk, dat een oudere werknemer minder snel mee kan in nieuwe ontwikkelingen, dat iemand met een handicap ongeschikt zou zijn voor deze specifieke werkomgeving, dat iemand met een migratieachtergrond niet past bij de cultuur in het bedrijf.

Skillsgericht werken kan de focus verschuiven van die buitenkant naar de binnenkant, maar skillsgericht werken gaat dit probleem niet aanpakken. Daar moet aparte aandacht voor zijn en voor blijven en daarom deze keer ruimte voor dit thema. Want als uit een matchingsplatform een match komt, wil dat nog niet zeggen dat diegene ook direct wordt aangenomen. Als iemand al mag starten, wil dat niet zeggen dat er niet gepest of gediscrimineerd wordt op de werkvloer.

Wat moet je doen? De Rijksoverheid geeft diverse tips aan mensen die dit meemaken: de werkgever aanspreken, juridisch advies inwinnen, bij het antidiscriminatiebureau langsgaan, een klacht indienen bij het College voor de Rechten van de Mens of de rechter inschakelen. Maar de verantwoordelijkheid ligt niet in eerste instantie bij de werknemer en je wilt ook niet direct in een juridisch gevecht belanden.

Nee, het begint bij HR, bij het management, bij bedrijven, dus bij jou! Wat kun je doen? Accepteer geen discriminatie, stel beleid op met sancties, sta open voor meldingen en feedback, zorg voor een vertrouwenspersoon of klachtencommissie, behandel sollicitaties anoniem, maar vooral: geef het goede voorbeeld.

Koop Skillsgericht werken in het beroepsonderwijs bij Boom Hoger Onderwijs of je online boekhandel. Zou je ook graag een boek Skillsgericht werken in jouw sector of functie hebben? Laat het weten via boek@wimpelgrim.nl!

Ken Robinson, Wasting his life

Ik ben al jaren fan van sir Ken Robinson die helaas een aantal jaar geleden overleed. In deze korte video laat hij mooi zien dat alle skills er toe doen, alle dromen waarde hebben en er meer paden zijn binnen het onderwijs. “His teacher said he was wasting his life. Then this happened” is de clickbaittitel, maar deze is het klikken zeker meer dan waard.