Vind alle Nederlandstalige onderwijspodcasts in het overzicht van Wim Pelgrim door hier te klikken
Judith Koelemeijer, Het zwijgen van Maria Zachea
De opzet van Het zwijgen van Maria Zachea is mooi: het verhaal van alle broers en zussen samen geeft zowel een mooi beeld van de familie en de rollen die alle dertien broers en zussen spelen, als ook een mooi tijdsbeeld van 1934 tot in de jaren ’90.
Het verhaal is niet heel spannend, maar de personages zijn allemaal wel benaderbaar. Soms moet je wel even nadenken wat je al wel en niet al eerder hebt gezien, omdat de opzet met 13 losse verhalen wat dubbelingen of vermeende dubbelingen oplevert. Maar het is een logische winnaar van de NS Publieksprijs 2001. Niet het beste boek ooit, maar wel een boek, dat grote groepen lezers zal aanspreken.
Beoordeling: 
Tip uit Skillsgericht werken #4
Elke week in ongeveer 30 seconden een tip uit mijn boek. Deze week: hoe krijg je bewijzen van je skills veilig en eenvoudig bij elkaar? Gebruik jij de Europese Digitale Identiteitswallet? Koop mijn boek bij Boom of je lokale (online) boekhandel! #skills #skillsgerichtwerken #onderwijs #arbeidsmarkt #eudiwallet #eudi
Louis Paul Boon, De Kapellekensbaan
De Kapellekensbaan werd door mijn oud-docent van de Radboud Universiteit Jos Muyres al bejubeld in de eerste colleges die ik in 2002 van hem kreeg. En nu, bijna 25 jaar later, ben ik eindelijk toegekomen aan het lezen van dit boek. Maar ik kan helaas het enthousiasme van Jos niet delen.
Ik ervaar dit boek als onleesbaar. Het is een soort modernistisch kunstwerk waarin telkens ‘hoofdstukjes’ van één aan twee bladzijdes achter elkaar worden gezet in een chaotische reeks scènes. Volgens Wikipedia kan ik drie lijnen gaan ontdekken, maar dan moet ik wel verder komen dan 25% van het boek en dat is me niet gelukt.
Zelfs een ervaren lezer, die complexe romans als die van Marieke Lucas Rijneveld met een niet-alledaagse vertelling, zal dit boek met zeer veel moeite kunnen uitlezen. De achtergronden, toelichting en bedoeling van het boek zijn interessant, maar dit ga je niet zomaar lezen. Helaas moet ik na mijn goede ervaringen met Mijn kleine oorlog nu besluiten met een teleurstellende 1 ster voor dit boek.
Beoordeling: 
Tip uit Skillsgericht werken #3
Elke week in ongeveer 30 seconden een tip uit mijn boek. Deze week: skillstalen, zoals CompetentNL. Wat weet jij hier al over? Koop mijn boek bij Boom of je lokale (online) boekhandel! #skills #skillsgerichtwerken #onderwijs #arbeidsmarkt
Wessel Peeters, Michiel Lucassen en Linda Litjens, Curriculumontwerp in een notendop
Curriculumontwerp in een notendop is een heel praktisch, gebruiksvriendelijke en overzichtelijk boek. Dit zijn boeken waar je als docent ook blij van wordt, in tegenstelling tot sommige andere, omdat je er direct in de praktijk mee aan de slag kan. Naast de theoretische uitleg zitten diverse ‘sleutels’ met setjes vragen die je met je collega’s kunt bespreken.
Voor de vernieuwing van het programma Nederlands in de bovenbouw gaan we dit boek zeker inzetten. We hebben met elkaar in korte tijd een hoop vragen te beantwoorden. Met deze gids in de hand zorgen we dat we niets vergeten. Een boek dus dat veel docenten in deze fase van de landelijke curriculumontwikkelingen goed kunnen gebruiken.
Hoewel het geen boek is dat je van kaft tot kaft leest, zit de waarde daar ook niet in. Net als de website Vernieuwenderwijs waar het boek ontstond, komt er veel waardevols samen waar je in kunt grasduinen. En het mooiste: je kunt het boek meteen actief gebruiken!
Beoordeling: 
Tip uit Skillsgericht werken #2
Elke week in ongeveer 30 seconden een tip uit mijn boek. Deze week: welke manieren zijn er om skills te erkennen. Welke vormen ken jij naast het diploma? Koop mijn boek bij Boom of je lokale (online) boekhandel! #skills #skillsgerichtwerken #onderwijs #arbeidsmarkt
Skillsgericht werven = leren omgaan met variatie
Kijken naar skills en niet naar diploma’s, het is in opkomst. Zowel bij bedrijven als in het onderwijs. Mijn boek Skillsgericht werken in het beroepsonderwijs draagt bij aan die verandering in veel hogescholen en ROC’s. Maar wat moeten HR-medewerkers, managers en MKB’ers nu doen? Als het onderwijs verandert, moet je dan als bedrijf ook veranderen? Met die vraag ga ik de komende tijd aan de slag in mijn column. Deze keer: anders werven.
Het diploma geeft ons al decennia een vorm van zekerheid. Zo herinner ik me een citaat van toenmalig voorzitter van de hbo-raad Thom de Graaf. Ik hoorde het in een gesprek tussen Paul Rosenmöller (VO-raad) en hem op Radio1 zo’n jaar of 10 geleden. De discussie ging toen over het maatwerkdiploma.
Waar de VO-raad en de minister wilden kijken of leerlingen vakken op een hoger niveau konden gaan doen, wilde de hbo-raad liever ‘gewoon een havo-diploma, Want dan weet je wie je binnenkrijgt’. Of dat de letterlijke woorden waren, daar durf ik mijn hand niet voor in het vuur te steken, maar dit was min of meer de strekking.
Zekerheid, daar draait het om bij ontwikkeling, leren, werken en groeien in het onderwijs en op de arbeidsmarkt. Dat begint bij HR bij je werving en selectie. Je wilt weten wie je binnenhaalt: kan de nieuwe medewerker wat hij of zij zegt te kunnen? Het diploma geeft ons een basis van zekerheid. Maar wat als iemand wel kan wat jij nodig hebt, maar niet het diploma? Zegt het diploma alles? Zegt het genoeg?
Wanneer je in de huidige arbeidsmarkt een vacature zet om mensen te werven en je begint met de vraag om een brief met cv, een bepaald diploma en een aantal jaar werkervaring, weet je wie je binnenhaalt? Toch? Maar iedereen weet dat niet iedereen met hetzelfde diploma ook hetzelfde ís. Niet elke leerling in mijn havo 5 is hetzelfde, niet elke aannemer, klantenservicemedewerker of advocaat is hetzelfde. Maar ze hebben wel hetzelfde diploma.
Hoe lang houden onszelf dus nog voor de gek? Ga werven op basis van skills. Dat vergt uiteraard van jou als HR-medewerker ook de nodige nieuwe skills. Je moet om durven gaan met variatie. Variatie in bewijsmiddelen, variatie in achtergronden, variatie in zekerheden. Maar uiteindelijk wordt de vijver waar je in vist vele malen groter!
Koop Skillsgericht werken in het beroepsonderwijs bij Boom Hoger Onderwijs of je online boekhandel. Zou je ook graag een boek Skillsgericht werken in jouw sector of functie hebben? Laat het weten via boek@wimpelgrim.nl!
Basuki Gunawan, Winarta
Winarta is een mooie herontdekking en ik merk dat hij bij leerlingen ook in de smaak valt. Het verhaal is spannend en past ook mooi bij boeken zoals Oeroeg. Het einde van dit verhaal blijft wel erg raadselachtig, maar dat is juist het mooie van dit boek. Genoeg ruimte voor interpretatie, maar dat is wel geschikter voor een wat ervarener lezer. Het verhaal leest, zeker voor een boek van bijna 80 jaar oud, prettig en snel. Je leest het zo uit. Het is niet het allerbeste boek ooit, daarom vier en niet vijf punten.
Beoordeling:
Tips uit Skillsgericht werken #1
Herman Koch, De greppel
Op de oude Knip stond jarenlang een uitvergrote versie van dit boek in mijn lokaal. En nu, nu we al jaren in het nieuwe gebouw zitten, kom ik eindelijk aan het lezen van dit boek toe. Met De greppel heb je wel weer een echte Koch in handen. Qua stijl en hoofdpersoon lijkt ook dit boek weer erg op de vorige twee die ik las: Het diner en Zomerhuis met zwembad.
Het probleem met dit boek is, dat je het allemaal al een keer gelezen hebt, als je meer Koch achter de kiezen hebt. Doordat ik veel nakijkwerk had, heb ik het boek even laten liggen en vervolgens niet meer opgepakt; mijn aandacht was eigenlijk al weg. Het idee van dit boek is leuk, maar het duurt te lang.
Beoordeling: 
Johannes Visser, Is het voor een cijfer?
Is het voor een cijfer? is een mooi pleidooi over onderwijs. Ik had er al over gehoord toen het uitkwam, maar ik kwam nu pas aan het lezen toe. Een aantal van Johannes Vissers ideeën deel ik; zo schreef ik al eerder over het afschaffen van het diploma. Juist vanwege de cijfergerichtheid van leerlingen, ben ik een groot voorstander van skills, van anders waarderen en erkennen. Dit boekje is een mooi startpunt voor velen die willen nadenken over cijfers, maar een echte oplossing vereist meer.
Beoordeling:
Annejan Mieras, Het kleine heelal
Het kleine heelal scoort heel hoog op allerlei lijstjes en in recensies wordt ook enthousiast gesproken over dit boek van Annejan Mieras. Zelf vond ik hem behoorlijk tegenvallen. Dat heeft met een aantal zaken te maken. In elk geval niet met de thema’s die besproken worden: die zijn mooi en heel waardevol voor zowel voor kinderen én volwassenen.
Het probleem zit hem aan de ene kant in de lange aanloop die het verhaal nodig heeft. Voordat ik een beetje in het boek zat, was ik al over de helft. Aan de andere kant vond ik ook het taalgebruik niet heel soepel. Het is niet mijn manier van formuleren, maar waar hem dat in zit kan ik niet zo goed benoemen. Af en toe was er wel een mooie zin, dat moet ik toegeven. En bij het schrijven van deze recensie, een paar weken na het lezen, merk ik dat er ook weinig is blijven hangen van het verhaal.
Beoordeling:
Skillsgericht belonen zonder scheve ogen?
De CAO-lonen zijn in 2025 vijf procent hoger dan in 2024. Mooi nieuws voor veel werknemers, maar hoe worden die CAO-lonen bepaald? Vaak via een loongebouw met salarisschalen, jaarlijkse vaste groeistappen tot je bovenaan een schaal komt. Maar in hoeverre sluit dat aan bij iemands specifieke skills? Moet je salaris niet aansluiten bij wat je echt kan, wil en doet? Bij wat jij bijdraagt en echt verdient? Moeten we skillsgericht belonen?
Als je gaat werven op basis van skills (column 11) en je beoordelingscyclus inricht op basis van skills (column 17), dan verwachten medewerkers ook een financiële beloning op basis van die skills, niet volgens de mal van een CAO. Maar hoe doe je dat? Want wie gaat bepalen welke skills welke financiële waarde vertegenwoordigen? En wat doet dit met statusverschillen op de werkvloer?
Wie verwacht dat ik in deze column met een plan of oplossing kom rondom skillsgericht belonen, komt bedrogen uit. Ik zie dat dit een aandachtspunt is, ik kwam het tegen bij mijn onderzoek voor mijn boek, maar ik heb geen heldere oplossing. Want waar loop je tegenaan?
In de zorg hoorde ik een paar jaar geleden een sprekend voorbeeld. Mensen met een volledig diploma keken met scheve ogen naar collega’s die specifiek voor een bepaalde skill waren opgeleid. “Hoezo mogen zij dezelfde taken uitvoeren als wij, terwijl ze enkel een korte cursus hebben gehad?” Een kortere investering, maar wel dezelfde status? Er was uiteraard wel een verschil in beloning; de specifiek opgeleide mensen kregen een ander salaris dan de volledig opgeleiden, maar toch. Het leidde tot gedoe.
Want salaris, functieschaal en functieomschrijving zijn deel van onze identiteit. Ze zijn deel van onze status. Durven we wat status en hiërarchie los te laten om te kunnen zien wie mensen echt zijn? Hoe organiseren we dat? Veel vragen om de komende jaren over na te denken.
Koop Skillsgericht werken in het beroepsonderwijs bij Boom Hoger Onderwijs of je online boekhandel. Zou je ook graag een boek Skillsgericht werken in jouw sector of functie hebben? Laat het weten via boek@wimpelgrim.nl!
Mooie zinnenboek – Uit: Het kleine heelal
In Het kleine heelal schrijft Annejan Mieras veel mooie zinnen, maar deze vraag deed mij langer nadenken:
Blijf je dezelfde als alles om je heen verandert?
2026 wordt het doorbraakjaar van skills
2023 was the European Year of Skills, maar 2026 wordt het jaar waarin deze definitief hun plek gaan veroveren naast onze diplomasamenleving.
Waarom in 2026? Veel grote organisaties zijn er al mee bezig. Defensie doet dat bijvoorbeeld. Capgimini verzamelde ook enkele mooie voorbeelden: Unilever, IBM en Google. De ingrediënten zijn er, het netwerk is er, de kennis is er. Nu alleen nog maar gaan doen!
Philip Huff, Wat je van bloed weet
Wat je van bloed weet is het tweede boek van Huff dat ik lees. Het onderwerp van dit boek is opnieuw iemand die een mentaal, psychisch of jeugdprobleem heeft, maar dit boek is complexer en heftiger dan het vorige. Het jij-perspectief waarin de hoofdpersoon tegen zichzelf lijkt te praten, is bijzonder, maar ook best lastig, want het maakt erg afstandelijk. Ook is het verhaal fragmentarisch opgebouwd, dat het boek niet heel toegankelijk maakt.
Zowel de inhoud als de vorm, gaan na verloop van tijd vervelen en het verhaal bloedt na de eerste climax in het gezin wat dood. Zodra de jeugd van de hoofdpersoon voorbij is, is er weinig spanning over en bij de laatst veertig bladzijdes vraag ik me echt af, waar deze goed voor zijn.
Beoordeling:
TED Talk: Deja Foxx, Going viral thaugt me the internet is broken
What we left behind: Looking back at star trek: Deep space nine (regie: Ira Steven Behr & David Zappone)
What we left behind is een mooie documentaire voor de echte Trekkie. Maar los van het onderwerp dat mij persoonlijk raakt als fan, is de documentaire ook goed gemaakt. De oorspronkelijke schrijvers/producers maken tijdens de documentaire een nieuwe aflevering. Daarmee kun je zien hoe het schrijfproces in elkaar zit, maar ook geeft het ruimte om terug te kijken naar de verhaallijnen, omdat daarop moet worden voortgebouwd.
Bovendien laat de documentaire mooi zien welke invloed Star Trek: Deep Space 9 heeft gehad op zowel de tv-wereld als de maatschappij. Ook de rol van science fiction komt mooi naar voren. Een aanrader, die ook nog eens op YouTube te zien is!
Beoordeling:
Is jouw school een wasstraat of deel van een ecosysteem?
Mooie zinnenboek – Uit: Wat je van bloed weet
Uit Wat je van bloed weet van Philip Huff, bladzijde152
Tegelijkertijd is het leven géén schuldvraag: het draait erom hoe je omgaat met wat gebeurt. In de basis is ieder mens alleen verantwoordelijk voor zijn eigen gedrag (dat bepaalt hij namelijk zelf) te allen tijde, in iedere situatie (die hij misschien niet zelf heeft bepaald). En ik vind dat jij je te veel als slachtoffer opstelt. Je moet je eigen leven zélf vormgeven – niemand anders gaat het voor je doen.
Bedenk wat je wil doen met je leven. Onthoud dat het leven nog niet half zo heilig is als wat je ermee doet. Vind een passie (de mijne, bijvoorbeeld, is schrijven) en laat die niet meer los. Soms is het leven frustrerend, teleurstellend en eenzaam, maar in je passie kun je die frustratie, teleurstelling en eenzaamheid kwijt – en zo zul je uiteindelijk worden beloond voor je doorzettingsvermogen.
[…]
Bekijk je ouders kritisch. Spaar ze niet, enkel omdat ze je ouders zijn. Ouderdom is geen garantie voor wijsheid, evenmin als biologische verwantschap dat is voor onvoorwaardelijke liefde.
Is Wim Pelgrims boek gericht op studenten of de organisatie?
Anya Niewierra, De stilte
Ik kreeg De stilte als een gratis boekje, dus mag je dan kritisch zijn? Het spreekwoord over paarden zegt van niet, ik ben het natuurlijk wel. Het genre literaire thriller is meestal mijn ding niet. Dat ligt aan een aantal aspecten, die ik ook al wel eerder besprak.
Veel literaire thrillers hebben een wat lange aanloop vaak. Het onderzoek in dit boek duurt ook heel lang. Goh wat ben ik als hoofdpersoon toch druk (met bladzijdes vullen). Dan komen er vier radicale plottwists en ineens is alles opgehelderd. Nou ja, alles. Er blijven natuurlijk genoeg open eindjes overw, want anders is het geen goed boek, toch? Dit boek past precies in mijn ergernishoekje, vandaar ook de beoordeling met twee sterren.
Beoordeling:
Hoe bepaal ik wat precies een skill is?
Johannes Kinker, Eeuwfeest bij den aanvang der negentiende eeuw
Eeuwfeest bij den aanvang der negentiende eeuw is een zinnebeeldige voorstelling volgens het titelblad. Dat maakt het niet automatisch een complex stuk, want ook Elckerlijk is dat, maar dit stuk zit wel heel complex in elkaar. Wil je dat zelf lezen? Het stuk is opgenomen in de Digitale Bibliotheek der Nederlandse Letteren. De allegorie bevat allerlei lagen en betekenissen die voor ons 200 jaar later soms lastig te achterhalen zijn.
Maar voor iemand met wat kennis van de achttiende– en negentiende-eeuwse geschiedenis en literatuur wel een interessante tekst om eens te bekijken en bestuderen. Deze rede is een gift aan de nieuwe eeuw. Nederland bevond zich op een dieptepunt in zijn geschiedenis en er blijkt toch flink wat hoop voor de komende honderd jaar uit deze tekst. Talig een erg vernuftige tekst, maar zonder de geschiedenis kun je met dit soort teksten helaas weinig meer beginnen.
Beoordeling: 
Hoe zit Skillsgericht werken in het beroepsonderwijs in elkaar?
C.J. Kievit, Dik Trom
Vroeger hadden wij een videoband van Dik Trom in huis. Het is voor het eerst dat ik een boek van Kieviet las en met terugwerkende kracht ademt de verfilming de sfeer van het boek goed. In Dik Trom en zijn dorpsgenoten komt een scène voor die ik nog kende en die zelfs op Youtube te zien is.
Ik zou dit boek aan leerlingen niet meer aanraden. Het beschrijft een wereld waar zelfs mijn ouders niet meer in rondliepen, laat staan mijn kinderen. Dan zijn er veel betere opties. Het is best vermakelijk, maar inmiddels wel meer als studieobject of voor nostalgische ouderen, dan voor de lezer van nu.
Beoordeling:
Blackberry (regie: Matt Johnson)
In de afgelopen jaren heb ik diverse technologisch ingestoken biopics gezien. De serie The playlist over Spotify, The billion dollar code over Google Maps en nu Blackberry. Het jammere van deze film is dat hij helemaal niet spannend is gemaakt. Die andere series en films hadden een interessant conflict in zich, maar dat gebeurt in deze pas aan het einde.
Dan dreigt het namelijk met de SEC mis te gaan, maar gaat het toch niet mis. Prima geacteerd, de pruik van een van de hoofdrolspelers blijft storen en een week na het kijken weet ik al niet meer wat nou ook alweer de kern van het verhaal was. Beetje jammer, beetje slap.
Beoordeling:
Wim Pelgrim over wat er tussen toets en diploma allemaal gebeurt
Anjet Daanje, Het lied van ooievaar en dromedaris
Het boek Het lied van ooievaar en dromedaris wordt niet door iedereen gewaardeerd, hoor ik van mijn collega’s die het boek lazen. Ik was echter direct verslingerd aan dit boek. Het is een reeks novelles die samen een heel eigen universum vormen. Een boek dat je eigenlijk nog een paar keer zou moeten lezen, omdat er zoveel rijke verbanden tussen de delen zitten, dat je ze niet in een keer kunt bevatten.
Het boek roept ook allerlei associaties op: naar de oude Engels schrijfsters Brontë waar het boek op is gebaseerd, het eerst hoofdstuk doet qua sfeer ergens denken aan De biechtspiegel en het thema van de spirituele ervaringen las ik al eerder in De klopgeest.
Het bijzondere is niet alleen hoe elk verhaal op zichzelf intrigerende personages naar voren brengt en een mooi tijdsbeeld geeft van (in mijn ogen) de mooiste eeuw die er is: de 19e en begin 20e, maar ook hoe de structuur verwijst naar andere delen in het boek. Het is een soort spel met intertekstualiteit binnen de roman en je weet uiteindelijk nooit 100% zeker wat echt is en wat niet. Een spel met de werkelijkheid, zoals Mulisch ook al speelde.
Het laatste hoofdstuk behandelt het thema tijd en dat is mooi, maar ook erg complex. Ook blijven er veel open eindjes over, wat voor sommige lezers als storend of frustrerend kan zijn. Ik ben erg enthousiast over Het lied van ooievaar en dromedaris en hoewel het boek echt niet heel toegankelijk is, is het wel prachtig!
Beoordeling: